Ψηφίδες [ix]

Εκδοτικά

Όταν το 1972 επέλεξα κάποια ποιήματα για την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου (από σύνολο παραγωγής δεκαπέντε χρόνων), έδωσα τα κείμενα σε τυπογραφείο της Λευκωσίας για να προχωρήσουν. Ελάχιστα γνώριζα τότε για τις δυνατότητες εκδοτικών επιλογών ή άλλες ―υποτυπώδεις, έστω― προδιαγραφές και άφηνα ουσιαστικά ελεύθερο τον τυπογράφο να προχωρήσει όπως εκείνος θα έκρινε! Αν θυμάμαι καλά μοναδικό αίτημά μου ήταν το χαρτόνι εξωφύλλου να περιλαμβάνει “αυτιά”, κάτι που ο τυπογράφος ―με διάφορες προφάσεις― επέλεξε να αγνοήσει. Φαντάζομαι ότι αυτή η λευκή επιταγή προς τυπογράφους δίνεται ακόμη και σήμερα από πολλούς και όχι αποκλειστικά από εκείνους που εκδίδουν για πρώτη φορά, αν κρίνω από τα αποτελέσματα. Από τη μικρή πείρα που απέκτησα μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν, κατάλαβα ότι είναι πολύ επικίνδυνο να αφήνεσαι τυφλά στα χέρια των κάθε λογής “ειδημόνων”: τυπογράφων, εκδοτών ή σχεδιαστών εκδόσεων ―όπως συχνά συμβαίνει και με τους ηθοποιούς (αναγνώσεις ποίησης), πολιτικούς (καθημερινότητα), στρατιωτικούς (πόλεμος), ιερωμένους (θεία), ή άλλους.

     Το δεύτερο βιβλίο μου, η ποιητική συλλογή Απομυθοποίηση, κυκλοφόρησε το 1978 από τη σειρά Τα Τετράδια του Ρήγα, την οποία διήθυνε ο ευαίσθητος νεοελληνιστής της διασποράς Αντώνης Μυστακίδης, συγγραφέας περισσότερο γνωστός με το φιλολογικό ψευδώνυμο Μεσεβρινός ―ο “Δάσκαλος”, όπως επέμενε να τον αποκαλούν οι φίλοι του. Ο Μεσεβρινός πέρα από τις όποιες γλωσσικές και ορθογραφικές εμμονές του, κάποιες από τις οποίες και ο ίδιος αναγνώριζε ότι δεν ήταν εύκολο να γίνουν αποδεκτές ακόμη και από φίλους του, είχε ιδιαίτερες ευαισθησίες για τα προαπαιτούμενα μιας έκδοσης. Αυτός ήταν ο πρώτος άτυπος “δάσκαλός” μου στα εκδοτικά.

     Τον θυμάμαι ένα φθινοπωρινό πρωϊνό Κυριακής στη Λάρνακα, σε μια από τις συχνές ολιγοήμερες επισκέψεις του στην πόλη, όταν από το παράθυρο του διαμερίσματος όπου έμενε, για πολλή ώρα μου υποδείκνυε συνδυασμούς ή παραλλαγές πρασίνου (όπως τις βλέπαμε σε φυλλώματα δέντρων και βλάστηση της περιοχής) ως πιθανές επιλογές για το εξώφυλλο της έκδοσης που προγραμματίζαμε. Ήταν η πρώτη μύησή μου σε εκδοτικούς προβληματισμούς. Συνέχισα να ενημερώνομαι για εκδοτική θεωρία και πράξη, αποκτώντας ό,τι σχετικό, αντιμετωπίζοντας με κριτικό μάτι εκδόσεις προσωπικές ή τρίτων, συζητώντας επιμέρους προβλήματα με ευαισθητοποιημένους φίλους (ένας από αυτούς, πολύ νεότερος, είναι σήμερα ο εγκρατέστερος όλων των “δασκάλων” του) και υιοθετώντας ή αφομοιώνοντας τα καλύτερα στοιχεία τους. Ήταν μια διαδρομή που αποκάλυπτε πολλές κρυμμένες χαρές. Μνημονεύω εδώ και την καθοριστική συμβολή του πολύτιμου φίλου Θεοδόση Νικολάου, ο οποίος πραγματοποιησε λίγες αλλά υποδειγματικές εκδόσεις. Μου είχε πει κάποτε: “Πόσα παιδιά μπορούμε να αποκτήσουμε στη ζωή μας: δύο, τρία, τέσσερα; Θα θέλαμε κάποιο από αυτά να έχει ατέλειες ή ελαττώματα; Το ίδιο και για τα λίγα βιβλία που εκδίδουμε, που είναι και αυτά παιδιά μας: τους οφείλουμε να βλέπουν το φως κατά το δυνατόν άρτια, χωρίς εκδοτικά ψεγάδια ή ελαττώματα”.

     Όλα τα επιμέρους στοιχεία που συνθέτουν μια καλή έκδοση (σωστό σχήμα, γραμματοσειρά, μέγεθος στοιχείων, διάταξη και τοποθέτηση κειμένου, περιθώρια, επιλογή χαρτιού, κ.λπ.) πρέπει να έχουν ως απόλυτο στόχο τη φιλικότητά της προς τον αναγνώστη και ποτέ τον εντυπωσιασμό. Το εκδοτικά άψογο βιβλίο σε καλεί να το διαβάσεις, σου δίνεται χωρίς ενοχλητικούς περισπασμούς και αναδεικνύει το τυπωμένο κείμενο.               

Advertisements
Published in: on Νοέμβριος 6, 2008 at 1:38 μμ  Σχολιάστε  

The URI to TrackBack this entry is: https://kitieus.wordpress.com/2008/11/06/%cf%88%ce%b7%cf%86%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%82-ix/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: